In this episode of Romanian Who wants to be a millionaire?, one of the questions is about the scope of study of cariologie. There were, as always, four choices as answers: cell nuclei; dermis and epidermis; hair and nails; and enamel and dentine. The contestant decided to walk away as she didn't know the answer, but at the host's request, said she would have chosen enamel and dentine. The correct answer was given as cell nuclei. As the word reminded me a lot of caries/tooth decay, I went on a quest for its meaning. This Romanian dictionary confirms it means a science that studies the structure and functions of the cell nucleus and gives French caryologie as its source. French caryologie indeed means that, but on the Internet you also find Romanian professionals in the area of cariologie who describe it as the part of medicine that treats caries.
The interesting thing is that I've found both karyology and cariology in English, the first deals with cell nuclei, the second with caries, but both would merge to the same letters, c and i, in languages that don't use k and y, which is the case of Romanian (among others). Can the same Romanian word refer to two distinct scientific specialties, or is there a real difference between studying only caries and studying enamel and dentine, which would then exclude letter D as an answer? At least the contestant walked away and wasn't harmed by choosing any alternative.
Word of the Day
beatitude | |
| Definition: | Supreme blessedness or happiness. |
| Synonyms: | blessedness, beatification |
Free content
provided by The Free Dictionary
Thursday, September 4, 2014
Tuesday, September 2, 2014
Separatisti
On the cover of a Czech weekly magazine: Мы ничего, мы сепаратисти. (We are nothing, we are separatists).
I wonder if the mistake in сепаратисти (it should be сепаратисты) is deliberate to somehow express that they don't care about Russian or the Russians.
I wonder if the mistake in сепаратисти (it should be сепаратисты) is deliberate to somehow express that they don't care about Russian or the Russians.
Sunday, August 31, 2014
Klimatizační
Found in a Czech weekly: Jedním z takto nedávno odstavených je bývalý ministr vlády Margaret Thatcherové, nyní lord, Nigel Lawson, častý rozhlasový debatér, publicista a autor knižního bestselleru, jenž pod titulem Apel na rozum analyzuje alarmistickou histerii (sic) teorie klimatizačních změn.
One who has been recently shunned is the former minister under Margaret Thatcher, now lord, Nigel Lawson, a habitué of radio debates, journalist and bestseller author, who analyzes the alarmist hysteria (hysterie in Czech has a y) around the theory of "air conditioning" changes in the book An Appeal to Reason.
Klimatizační refers to air conditioning. What the author had in mind was klimatický, climatic.
One who has been recently shunned is the former minister under Margaret Thatcher, now lord, Nigel Lawson, a habitué of radio debates, journalist and bestseller author, who analyzes the alarmist hysteria (hysterie in Czech has a y) around the theory of "air conditioning" changes in the book An Appeal to Reason.
Klimatizační refers to air conditioning. What the author had in mind was klimatický, climatic.
Thursday, August 28, 2014
Amnestize
I think it’s charming that a story like this would still appear in American media three years after O waged undeclared war in Libya and maybe three weeks before he decides he has the power to amnestize 10 million people.
Does amnestize express anything different than amnesty as a verb?
Does amnestize express anything different than amnesty as a verb?
Monday, August 25, 2014
Homo Italiens
In a weekly magazine, a Czech woman living for more than fifteen years in Italy describes Italian men under a heading she calls Homo Italiens. It is obviously based on Homo sapiens, but there is no such word in Latin (it would be Italicus), and what is worse: Homo Italiens means homo(sexual) of Italy in German.
Saturday, August 23, 2014
Liberar, libertar
http://linguagista.blogs.sapo.pt/como-se-escreve-nos-jornais-1273959
http://ciberduvidas.pt/pergunta.php?id=29465
Como está escrito no primeiro texto, tem-se a impressão de que liberar se usa no Brasil e libertar em Portugal. Não é bem assim. Ambas as palavras são usadas no Brasil. O dicionário Houaiss trata-as como sinônimas, mas há contextos em que uma me soa melhor do que a outra. Vamos ver se alguém discorda. O X indica agramaticalidade no meu dialeto (sou de Botucatu, interior de SP)/idioleto.
X libertar informações
? liberar informações
Melhor: revelar, divulgar informações
libertar um prisioneiro, um preso
liberar um prisioneiro, um preso (Ambas me parecem possíveis, mas prefiro a primeira.)
libertar das garras de alguém
X liberar das garras de alguém
liberar o aluno para ir ao enterro da avó
X libertar o aluno para ir ao enterro da avó
Abraham Lincoln libertou os escravos americanos.
X Abraham Lincoln liberou os escravos americanos.
liberar uma mercadoria
X libertar uma mercadoria
liberar alguém de uma obrigação
libertar alguém de uma obrigação (Ambas me parecem possíveis, mas prefiro liberar aqui.)
liberar a maconha
X libertar a maconha
liberar uma substância, um hormônio, um veneno
X libertar uma substância, um hormônio, um veneno
http://ciberduvidas.pt/pergunta.php?id=29465
Como está escrito no primeiro texto, tem-se a impressão de que liberar se usa no Brasil e libertar em Portugal. Não é bem assim. Ambas as palavras são usadas no Brasil. O dicionário Houaiss trata-as como sinônimas, mas há contextos em que uma me soa melhor do que a outra. Vamos ver se alguém discorda. O X indica agramaticalidade no meu dialeto (sou de Botucatu, interior de SP)/idioleto.
X libertar informações
? liberar informações
Melhor: revelar, divulgar informações
libertar um prisioneiro, um preso
liberar um prisioneiro, um preso (Ambas me parecem possíveis, mas prefiro a primeira.)
libertar das garras de alguém
X liberar das garras de alguém
liberar o aluno para ir ao enterro da avó
X libertar o aluno para ir ao enterro da avó
Abraham Lincoln libertou os escravos americanos.
X Abraham Lincoln liberou os escravos americanos.
liberar uma mercadoria
X libertar uma mercadoria
liberar alguém de uma obrigação
libertar alguém de uma obrigação (Ambas me parecem possíveis, mas prefiro liberar aqui.)
liberar a maconha
X libertar a maconha
liberar uma substância, um hormônio, um veneno
X libertar uma substância, um hormônio, um veneno
Wednesday, August 20, 2014
Serviços tercerizados
É assim que se apresenta uma empresa do ramo. Lembrou-me como muitos cabeleireiros grafam o nome da própria profissão: cabelereiro e acho que já cheguei a ver cabelerero.
Sunday, August 17, 2014
Tinker Bell
http://pt.wikipedia.org/wiki/Tinker_Bell_%28filme%29
http://www.cineclick.com.br/tinkerbell-fadas-e-piratas
Sempre foi Sininho no Brasil, agora virou Tinker Bell, é? As crianças vão ter de enrolar mais a língua para falar ou basta um simples tínquer béu bem à brasileira, com um tink inicial que, dependendo do dialeto e do idioleto, lembra bem o apelativo pejorativo chink da língua inglesa referente a pessoa de origem chinesa?
http://www.cineclick.com.br/tinkerbell-fadas-e-piratas
Sempre foi Sininho no Brasil, agora virou Tinker Bell, é? As crianças vão ter de enrolar mais a língua para falar ou basta um simples tínquer béu bem à brasileira, com um tink inicial que, dependendo do dialeto e do idioleto, lembra bem o apelativo pejorativo chink da língua inglesa referente a pessoa de origem chinesa?
Friday, August 15, 2014
Matão
Outro dia, conversando com um amigo meu, uma tia minha usou o adjetivo matão, que a minha avó sempre dizia. Eu prontamente perguntei se ele sabia o que queria dizer, ao que respondeu afirmativamente. Sempre imaginei que fosse algo só usado na nossa família, mas vejo seu registro no Houaiss como brasileirismo. No nosso caso, trata-se da acepção 1; as acepções 2 e 3 eu nunca ouvi.
matão: adjetivo e substantivo masculino
Regionalismo: Brasil. Uso: informal.
1 diz-se de ou indivíduo que faz as coisas malfeitas
2 que ou aquele que está sempre faltando às aulas ou ao trabalho
3 Rubrica: turfe.
diz-se de ou jóquei que, nas pistas de corrida, mostra-se desleal com os outros jóqueis
matão: adjetivo e substantivo masculino
Regionalismo: Brasil. Uso: informal.
1 diz-se de ou indivíduo que faz as coisas malfeitas
2 que ou aquele que está sempre faltando às aulas ou ao trabalho
3 Rubrica: turfe.
diz-se de ou jóquei que, nas pistas de corrida, mostra-se desleal com os outros jóqueis
Wednesday, August 13, 2014
Capital letters in weekdays, months and languages
I've seen it so many times in so many languages that I have to write about it and get it out of my system. Not all languages write weekdays, months and languages in capital letters. Actually, the only ones I'm in contact with that do so are English, German and Dutch (Dutch doesn't capitalize weekdays, though). Why is it that speakers of several languages capitalize them? English influence? But don't they read in their own language and realize that such words are not capitalized? So...
Dny týdne, měsíce a jazyky se nepíšou velkými písmeny v češtině.
Dni týždňa, mesiace a jazyky sa nepíšu veľkými písmenami v slovenčine.
Dnevi tedna, mesece in jeziki se nepišu z velikimi črkami v slovenščini.
Nie pisze się dużymi literami dni tygodnia, miesięcy i języków w języku polskim.
Nu se scriu zilele săptămânii, lunile şi limbile cu majuscule în limba română.
Os dias da semana, os meses e as línguas não se escrevem com maiúsculas em português. (Note: in Portugal months required capitalization before the 1990 Spelling Agreement.)
Los días de la semana, los meses y las lenguas no se escriben con mayúsculas en español/castellano.
I giorni della settimana, i mesi e le lingue non si scrivono con le maiuscole in italiano.
On n'écrit pas les jours de la semaine, les mois et les langues en majuscule en français.
Magyarul a hét napjait, hónapokat és nyelvek nevét nem írják nagybetűvel.
Man skriver inte veckodagarna, månaderna och språken med stora bokstäver på svenska.
Не пишутся заглавными буквами дни недели, месяцы и языки на русском языке.
Не се пишуваат со големи букви деновите на неделата, месеците и jазиците на македонски.
Не се пишат с големи букви дните на седмицата, месеците и езиците на български.
Feel free to add any other languages.
Dny týdne, měsíce a jazyky se nepíšou velkými písmeny v češtině.
Dni týždňa, mesiace a jazyky sa nepíšu veľkými písmenami v slovenčine.
Dnevi tedna, mesece in jeziki se nepišu z velikimi črkami v slovenščini.
Nie pisze się dużymi literami dni tygodnia, miesięcy i języków w języku polskim.
Nu se scriu zilele săptămânii, lunile şi limbile cu majuscule în limba română.
Os dias da semana, os meses e as línguas não se escrevem com maiúsculas em português. (Note: in Portugal months required capitalization before the 1990 Spelling Agreement.)
Els dies de la
setmana, els mesos i les llengües no s’escriuen en majúscules en català.
Los días de la semana, los meses y las lenguas no se escriben con mayúsculas en español/castellano.
I giorni della settimana, i mesi e le lingue non si scrivono con le maiuscole in italiano.
On n'écrit pas les jours de la semaine, les mois et les langues en majuscule en français.
Magyarul a hét napjait, hónapokat és nyelvek nevét nem írják nagybetűvel.
Man skriver inte veckodagarna, månaderna och språken med stora bokstäver på svenska.
Man skriver ikke
ugedagene, månederne og sprogene med blokbogstaver på dansk.
Не пишутся заглавными буквами дни недели, месяцы и языки на русском языке.
Не се пишуваат со големи букви деновите на неделата, месеците и jазиците на македонски.
Не се пишат с големи букви дните на седмицата, месеците и езиците на български.
Feel free to add any other languages.
Monday, August 11, 2014
Vamos ser irmãs
Na dublagem do filme Um príncipe em minha vida, quando uma menina descobre que a amiga vai casar-se com o irmão daquela, ouve-se: Vamos ser irmãs. Tradução literal do inglês: We're going to be sisters, já que a palavra sister-in-law, cunhada, bem literalmente mesmo significa irmã em/na lei. Duvido que um falante de português se expresse assim. Mais provavelmente: Vamos ser cunhadas. Que bom que vamos ser cunhadas, ou algo do gênero. É erro de tradução mesmo.
Friday, August 8, 2014
Viagem a negócios
Outro dia vi viagem à (sic) negócios da pena de uma pessoa de Campinas. Mentalmente corrigi a crase, mas fiquei intrigado com a preposição a, já que eu diria de, viagem de negócios. Na internet há duzentas vezes mais ocorrências para a minha preferência, mas a dela também está atestada. No site da Folha de São Paulo há 145 resultados para viagem de negócios, mas nenhum para viagem a negócios. Estou pensando se viagem a negócios não se terá formado por influência de viajar a negócios, aqui sim com a preposição a.
Wednesday, August 6, 2014
Valer-se de força policial
Num posto de gasolina: "A insistência na permanência neste local, pode valer-se de força policial."
Por que complicar tanto? Por que querer falar/escrever "tão bonito" (que não é o caso aqui)? Por que tantos substantivos? Por que essa vírgula? Quem se vale de força policial, ou seja, se serve dela, a usa, a emprega, recorre a ela só pode ser a polícia, não a permanência. Por que não um simples Se permanecer/insistir em permanecer neste local, poderemos acionar/chamar a polícia. Se fazem questão de tantos substantivos, então: A insistência na permanência neste local pode acarretar o acionamento da polícia.
Por que complicar tanto? Por que querer falar/escrever "tão bonito" (que não é o caso aqui)? Por que tantos substantivos? Por que essa vírgula? Quem se vale de força policial, ou seja, se serve dela, a usa, a emprega, recorre a ela só pode ser a polícia, não a permanência. Por que não um simples Se permanecer/insistir em permanecer neste local, poderemos acionar/chamar a polícia. Se fazem questão de tantos substantivos, então: A insistência na permanência neste local pode acarretar o acionamento da polícia.
Sunday, August 3, 2014
Contém gluten
A pessoa responsável por criar a descrição de uma caixa de casquinhas para sorvete devia saber que em uma das duas línguas, espanhol ou português, glúten tinha acento, mas não se lembrava mais de qual, e vejam qual foi o resultado:
Contém gluten
Contiene glúten
É exatamente o contrário. Glúten é português (da mesma forma que pólen, hímen, hífen...) e gluten é espanhol (da mesma forma que comen, pequen, dejen...) . Em português: comem, pequem, deixem.
Contém gluten
Contiene glúten
É exatamente o contrário. Glúten é português (da mesma forma que pólen, hímen, hífen...) e gluten é espanhol (da mesma forma que comen, pequen, dejen...) . Em português: comem, pequem, deixem.
Friday, August 1, 2014
Perucado
Interessante o uso que se faz de perucado aqui:
Tento desviar. No instante seguinte, meus olhos estão lá de novo. Na peruca. O perucado, conscientemente ou não, bota a mão no alto da cabeça.
Fiz uma pesquisa na internet para ver se outras pessoas tinham usado neste sentido, mas não encontrei nada, o que encontrei foi perucado com relação a pneus:
O Pneu Perucado é uma realidade já presente em nossos dias há anos. O Pneu Perucado nada mais é que o reaproveitamento de dois pneus para fazer um só.
Outro dia no programa O mundo segundo os brasileiros, ouvi uma brasileira dizer em tom de brincadeira que estava enquimonada. Na internet encontrei atestação para o neologismo em espanhol.
Perucado e enquimonado (além de palavras com mais tradição na língua, como engravatado) lembraram-me a composição bastante produtiva de palavras de algumas línguas, que admitem transformar substantivo em adjetivo com o significado de trajando algo por derivação parassintética. É o caso do inglês bespectacled, de spectacles, termo meio arcaico; do alemão bebrillt, de Brille; e do tcheco brýlatý (este é só por sufixação, mas não tem importância), de brýle, aliás derivado do alemão, todos a qualificar alguém que usa óculos, mas não com a mesma conotação negativa de quatro-olhos.
Outros exemplos em inglês: besuited, trajando terno, beskirted, trajando saia, e beshirted, trajando camisa (em português, aliás, há encamisado). Como se vê, os dois últimos adjetivos até podem prescindir do prefixo.
Tento desviar. No instante seguinte, meus olhos estão lá de novo. Na peruca. O perucado, conscientemente ou não, bota a mão no alto da cabeça.
Fiz uma pesquisa na internet para ver se outras pessoas tinham usado neste sentido, mas não encontrei nada, o que encontrei foi perucado com relação a pneus:
O Pneu Perucado é uma realidade já presente em nossos dias há anos. O Pneu Perucado nada mais é que o reaproveitamento de dois pneus para fazer um só.
Outro dia no programa O mundo segundo os brasileiros, ouvi uma brasileira dizer em tom de brincadeira que estava enquimonada. Na internet encontrei atestação para o neologismo em espanhol.
Perucado e enquimonado (além de palavras com mais tradição na língua, como engravatado) lembraram-me a composição bastante produtiva de palavras de algumas línguas, que admitem transformar substantivo em adjetivo com o significado de trajando algo por derivação parassintética. É o caso do inglês bespectacled, de spectacles, termo meio arcaico; do alemão bebrillt, de Brille; e do tcheco brýlatý (este é só por sufixação, mas não tem importância), de brýle, aliás derivado do alemão, todos a qualificar alguém que usa óculos, mas não com a mesma conotação negativa de quatro-olhos.
Outros exemplos em inglês: besuited, trajando terno, beskirted, trajando saia, e beshirted, trajando camisa (em português, aliás, há encamisado). Como se vê, os dois últimos adjetivos até podem prescindir do prefixo.
Wednesday, July 30, 2014
Capeletti
É assim que grafam pelo menos duas marcas de massa. No entanto, capeletti é outro caso de palavras pseudoestrangeiras (agora sem hífen), sobre as quais já escrevi, já que não é nem italiano nem português. Em italiano escreve-se cappelletti, como se vê, com dois pp, dois ll e dois tt. Cappelletti é plural de cappelletto, e cappelletto é diminutivo de cappello, chapéu, logo cappelletti = chapeuzinhos. Pode-se aportuguesar em capelete, que o Aulete digital já se incumbiu de registrar. É o mesmo caso de espaguete, do italiano spaghetti, barbantinhos.
Monday, July 28, 2014
Engana-me se puder
Esse é o título de uma série americana transmitida no Brasil. Engana-me se puder? Isso não obedece nem à gramática normativa nem espelha a língua coloquial falada no Brasil, pelo menos não em grande parte do Brasil. O nosso coloquial é Me engana se puder. Parece-me que no Norte e Nordeste é comum também Me engane se puder. O redator deve ter-se lembrado das aulas de gramática, segundo as quais não se deve iniciar oração com pronome oblíquo, o que o levou à redação acima. Mas daí ele caiu em outra armadilha: a confusão de pronomes. Corretamente seria: Engana-me (tu) se puderes ou Engane-me (você) se puder. Está mais do que comprovado que misturamos na fala você com te, mas a forma como se formulou o título muito provavelmente não corresponde ao idioleto/dialeto de nenhum brasileiro nem corresponde à norma, como se demonstrou acima. É mero fruto de hipercorreção.
Friday, July 25, 2014
Scarpin, escarpin, escarpim
Hoje ouvi da dona duma loja de roupas a pronúncia iscarpã, à francesa. É verdade que a palavra, na forma escarpin, também se usa em francês, mas o étimo é italiano, de scarpino, diminutivo de scarpa, sapato. Há um bom tempo foi aportuguesada para escarpim. O dicionário Houaiss, abaixo, nem sequer menciona o francês na sua nota etimológica. Portanto, por que não lê-la com a mesma terminação que capim, estopim, curumim, etc.?
escarpim
n substantivo masculino
1 sapato de entrada baixa e solado fino, usado no século XVIII [Durante certo tempo, acompanhava traje de baile masculino.]
2 sapato descoberto, decotado, especialmente usado pelas mulheres
3 calçado de tecido que se usava por debaixo das meias
Fonte: Houaiss 2009
escarpim
n substantivo masculino
1 sapato de entrada baixa e solado fino, usado no século XVIII [Durante certo tempo, acompanhava traje de baile masculino.]
2 sapato descoberto, decotado, especialmente usado pelas mulheres
3 calçado de tecido que se usava por debaixo das meias
Fonte: Houaiss 2009
Sunday, July 13, 2014
Patronize seu prato
Pois é. Você leu direito. Quando vi a frase num restaurante do primeiro centro comercial da minha cidade, recentemente inaugurado, fiquei pensando se há quem diga patronizar, com t, em vez de padronizar, com d. Mais acima vi a designação do restaurante, Patroni, o que me fez pensar que quiseram fazer um jogo de palavras com esse nome. Mas mesmo assim não sei se deu muito certo, pois o cliente não padroniza nem muito menos patroniza o seu prato, e sim o personaliza. Se fosse padronizá-lo, todos quantos viessem depois teriam de comer algo exatamente igual ao que escolheu o primeiro cliente, ou pelo menos todos os outros pratos dessa pessoa seriam iguais. Isso não corresponde à realidade, já que o que se permite é compor o prato segundo as preferências de cada um na hora de fazer o pedido.
Thursday, July 10, 2014
Queijo qualhado
É essa a grafia que vi na placa de uma loja de artigos nordestinos. Posto que (fazia tempo que não usava essa conjunção com valor concessivo, com o significado de embora, ainda que) qualhado corresponda à pronúncia praticada pelo menos nestas bandas, interior de São Paulo, deve-se atentar para a escrita: coalhado, particípio passado de coalhar, do latim coagulare. O étimo indica claramente por que se deve grafar coa e não qua.
Subscribe to:
Posts (Atom)